เดิมสวนสัตว์ดุสิตเป็นพื้นที่ที่จัดสร้างขึ้นสำหรับเป็นสวนพักผ่อน ส่วนพระองค์ และข้าราชบริพารฝ่ายในของ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 5 มีชื่อว่า “พระราชอุทยานสวนดุสิต”พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลปัจจุบัน ทรงรับองค์การสวนสัตว์ไว้ใน “พระบรมราชูปถัมภ์”เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2506 องค์การสวนสัตว์จัดตั้งโดยพระราชกฤษฎีกา เมื่อวันที่ 15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2497
      จุดเริ่มต้นของ อุทยานสัตว์ป่าอีสานตอนบน ขอนแก่น-อุดรธานี ดำเนินการตามนโยบายกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม มีวัตถุประสงค์เพื่อเป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงนิเวศ เป็นศูนย์วิจัยอนุรักษ์ขยายพันธุ์สัตว์ป่าหายาก ฟื้นฟูระบบนิเวศตามแนวคิดป่ากับชุมชน ความร่วมมือจากการทำบันทึกข้อตกลงระหว่างหน่วยงาน 4 แห่ง ได้แก่ องค์การสวนสัตว์ในพระบรมราชูปถัมภ์ กรมป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช และจังหวัดขอนแก่น เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2552 สวนสัตว์ในสังกัดขององค์การสวนสัตว์
      1. สวนสัตว์ดุสิต 2. สวนสัตว์เปิดเขาเขียว 3. สวนสัตว์เชียงใหม่ 4. สวนสัตว์นครราชสีมา 5. สวนสัตว์สงขลา 6.สวนสัตว์ขอนแก่น 7. โครงการคชอาณาจักร จ.สุรินทร์ 8. สวนสัตว์อุบลราชธานี